Κονδυλώματα
Τι είναι τα κονδυλώματα;
Τα κονδυλώματα είναι σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα και προκαλούνται από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV). Πρόκειται για καλοήθεις εκβλαστήσεις (κρεατάκια) που προεξέχουν από το δέρμα και τους βλεννογόνους του κατώτερου γεννητικού συστήματος, καθώς και από την περιοχή του πρωκτού. Αποτελούν το συχνότερο σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα.
Κλινικά, τα κονδυλώματα εμφανίζονται ως σκληρά ή μυτερά εξογκώματα στα γεννητικά όργανα ή στον πρωκτό, στο χρώμα του δέρματος ή σε ελαφρώς πιο σκούρα απόχρωση. Με τον καιρό, μπορεί να αυξηθούν σε μέγεθος και να αποκτήσουν εικόνα που θυμίζει κουνουπίδι. Ο ιός μπορεί να μεταδοθεί μέσω κολπικής, πρωκτικής ή στοματικής επαφής, ακόμη και όταν τα κονδυλώματα δεν είναι σε έξαρση.
Τύποι HPV
Από τους ιούς HPV, περίπου 40 τύποι προσβάλλουν την περιοχή των γεννητικών οργάνων και του πρωκτού. Ορισμένοι τύποι χαρακτηρίζονται ως χαμηλού κινδύνου για την ανάπτυξη κακοήθων αλλοιώσεων, όπως οι HPV 6 και 11. Σχετίζονται κυρίως με την εμφάνιση κονδυλωμάτων. Οι HPV 16 και 18 θεωρούνται υψηλού κινδύνου και έχουν συσχετιστεί με την ανάπτυξη κακοήθων αλλοιώσεων.
Η παρουσία λοίμωξης από HPV δεν σημαίνει απαραίτητα ανάπτυξη καρκίνου. Πολλές φορές παίζουν ρόλο και άλλοι παραγοντες, όπως η γενετική προδιάθεση, το κάπνισμα και η μειωμένη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
Πώς μεταδίδονται τα κονδυλώματα;
Τα κονδυλώματα μεταδίδονται μέσω άμεσης δερματικής επαφής κατά τη σεξουαλική δραστηριότητα. Η μετάδοση του ιού hpv μπορεί να γίνει κατά την κολπική, πρωκτική ή στοματική επαφή, αλλά και μέσω άμεσης επαφής των γεννητικών οργάνων, ακόμη και χωρίς εκσπερμάτιση.
Ένα άτομο μπορεί να φέρει τον ιό χωρίς να εμφανίζει δερματικές αλλοιώσεις. Το γεγονός αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να συμβεί μόλυνση. Για τον λόγο αυτό, συχνά δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί ο χρόνος ή το άτομο από το οποίο μεταδόθηκε η λοίμωξη.
Μικροτραυματισμούς του δέρματος και των βλεννογόνων διευκολύνουν αρκετά τη μετάδοση. Μπορεί να προκύψουν κατά τη σεξουαλική επαφή, το ξύρισμα της γεννητικής περιοχής, ή την τριβή με μολυσμένα δάκτυλα, νύχια ή αντικείμενα, όπως πετσέτες. Αντίθετα, τα κονδυλώματα δεν μεταδίδονται μέσω κοινόχρηστων επιφανειών, όπως καθίσματα τουαλέτας, πόμολα ή βρύσες.
Ο κίνδυνος μετάδοσης μετά από επαφή με μολυσμένο άτομο εκτιμάται στο 60–65%. Η χρήση προφυλακτικού μειώνει την πιθανότητα μετάδοσης περίπου κατά 70%, χωρίς να την εξαλείφει πλήρως Ίσως χρειαστούν εβδομάδες έως μήνες ή και χρόνια για να εμφανιστεί η λοίμωξη. Σε αρκετές περιπτώσεις, το ανοσοποιητικό σύστημα περιορίζει τη δράση του ιού και δεν εμφανίζονται κονδυλώματα. Η εξασθένησή του μπορεί να ευνοήσει την εκδήλωσή τους.
Συμπτώματα κονδυλωμάτων
Τα κονδυλώματα συνήθως εκδηλώνονται ως μικρά, τραχιά εξογκώματα στη γεννητική περιοχή. Εντοπίζονται γύρω από τον κόλπο ή στο πέος, γύρω από τον πρωκτό ή στο περίνεο.
Μπορεί να εμφανίζονται μαζικά ή και μεμονωμένα. Η υφή τους μπορεί να είναι μαλακή ή σκληρή. Το χρώμα τους ποικίλλει και μπορεί να είναι στο χρώμα του δέρματος, λευκό, κόκκινο ή πιο σκούρο από το γύρω δέρμα. Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι τόσο μικρά που δύσκολα γίνονται αντιληπτά.
Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν εμφανίζουν έντονα συμπτώματα. Ωστόσο, μπορεί να προκαλέσουν κνησμό ή ερεθισμό, αίσθημα καύσου και ήπια αιμορραγία. Πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή, καθώς και διαταραχές στην ούρηση, όπως δυσκολία ή διακοπτόμενη ροή είναι επίσης πιθανά συμπτώματα.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση των κονδυλωμάτων γίνεται από τον γυναικολόγο μέσω κλινικής εξέτασης.
Για τη διάγνωση μπορεί να χρησιμοποιηθούν:
- Γυναικολογικός έλεγχος και τεστ Παπ, για τον έλεγχο αλλοιώσεων στον τράχηλο
- Κολποσκόπηση, όταν απαιτείται λεπτομερέστερη εξέταση και λήψη βιοψίας
- Πρωκτική εξέταση με ανοσκόπιο, για τον έλεγχο εσωτερικών κονδυλωμάτων στον πρωκτό
Υπάρχουν κάποιες σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις οι οποίες μπορεί να μοιάζουν με κονδυλώματα και να απαιτούν διαφορετική αντιμετώπιση. Επομένως η σωστή διάγνωση είναι σημαντική
Θεραπεία κονδυλωμάτων
Η θεραπεία των κονδυλωμάτων δεν είναι πάντα απαραίτητη. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υποχωρήσουν αυτόματα. Ο τρόπος αντιμετώπισης καθορίζεται με βάση τα συμπτώματα, το μέγεθος και την έκταση των αλλοιώσεων.
Τοπική φαρμακευτική αγωγή
Χρησιμοποιούνται κρέμες ή ουσίες που εξαλείφουν τα κονδυλώματα. Ευρέως εφαρμόζεται η ιμικιμόδη, η οποία χρησιμοποιείται τοπικά.
Κρυοθεραπεία (κρυοπηξία)
Η κρυοθεραπεία ψύχει τις δερματικές αλλοιώσεις. Πρόκειται για μέθοδο που δεν απαιτεί αναισθησία, μπορεί να χρειαστεί επαναλήψεις και ενδέχεται να προκαλέσει αποχρωματισμό στα σημεία του δέρματος που εφαρμόστηκε.
Θεραπεία με laser
Η εξάχνωση των κονδυλωμάτων με laser διοξειδίου του άνθρακα πραγματοποιείται με τοπική αναισθησία και επιτρέπει ακριβή στόχευση των αλλοιώσεων. Αποτελεί μέθοδο επιλογής για κονδυλώματα στην ουρήθρα και στον κόλπο.
Καυτηριασμός με ηλεκτροδιαθερμία
Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται ακόμη, κυρίως λόγω χαμηλότερου κόστους. Μπορεί ωστόσο να συνοδεύεται από πόνο μετά τη θεραπεία και αυξημένη πιθανότητα δημιουργίας ουλών σε σύγκριση με το λέιζερ.
Χειρουργική αφαίρεση
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, τα κονδυλώματα αφαιρούνται χειρουργικά μετά από τοπική αναισθησία.
Η θεραπεία μπορεί να χρειαστεί εβδομάδες ή και μήνες για να αποδώσει, ενώ υπάρχει πιθανότητα υποτροπής. Σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται αλλαγή θεραπευτικής προσέγγισης.
Εγκυμοσύνη και κονδυλώματα
Τα κονδυλώματα συνήθως δεν προκαλούν προβλήματα κατά την εγκυμοσύνη. Ωστόσο, οι ορμονικές αλλαγές μπορεί να οδηγήσουν σε αύξηση του μεγέθους ή του αριθμού τους, καθώς και σε ευκολότερο ερεθισμό ή αιμορραγία. Σε σπάνιες περιπτώσεις, εκτεταμένες αλλοιώσεις μπορεί να δυσκολέψουν τον φυσιολογικό τοκετό, ενώ η μετάδοση του HPV στο νεογνό είναι πολύ σπάνια.
Κατά την εγκυμοσύνη, πολλές θεραπείες δεν συνιστώνται. Γι’ αυτό η αντιμετώπιση γίνεται με προσοχή και συχνά αναβάλλεται έως μετά τον τοκετό, οπότε τα κονδυλώματα μπορεί να υποχωρήσουν αυτόματα. Εάν δεν υπάρχει ενεργή λοίμωξη, συνήθως δεν αναμένονται επιπλοκές.
Ο Δρ. Λεωνίδας Παπαδόπουλος, Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος Ενδοσκόπος, διαθέτει εμπειρία στη διάγνωση και αντιμετώπιση των κονδυλωμάτων και των λοιμώξεων από HPV. Επικοινωνήστε μαζί μας για υπεύθυνη ιατρική αξιολόγηση, εξατομικευμένη προσέγγιση και αξιόπιστη καθοδήγηση, προσαρμοσμένη στις ανάγκες σας.