Κολπικές εκκρίσεις
Τι είναι οι κολπικές εκκρίσεις
Οι κολπικές εκκρίσεις είναι ένα διαυγές ή υπόλευκο υγρό που παράγεται φυσιολογικά από τη μήτρα, τον τράχηλο και τον κόλπο. Αποτελούνται από κύτταρα και βακτήρια που συμβάλλουν στον καθαρισμό, τη λίπανση και την προστασία του κόλπου από λοιμώξεις.
Η παρουσία τους είναι φυσιολογική και απαραίτητη για την υγεία του κόλπου. Ωστόσο, αλλαγές στο χρώμα, την υφή, την οσμή ή την ποσότητα μπορεί να υποδηλώνουν λοίμωξη που χρειάζεται ιατρική αντιμετώπιση.
Φυσιολογικές κολπικές εκκρίσεις
Οι φυσιολογικές κολπικές εκκρίσεις έχουν διαυγές ή λευκό χρώμα και ουδέτερη ή ήπια οσμή. Η πυκνότητά τους μεταβάλλεται φυσιολογικά κατά τη διάρκεια του εμμηνορροϊκού κύκλου, ανάλογα με τις ορμονικές αλλαγές.
- Υφή: Μπορεί να είναι υδαρής, κολλώδης ή παχύρρευστη, κάτι που θεωρείται φυσιολογικό. Ωστόσο, εκκρίσεις με κόκκους, αφρώδη υφή ή συνοδευόμενες από κνησμό και αλλαγή χρώματος υποδεικνύουν πιθανή λοίμωξη.
- Χρώμα: Το φυσιολογικό εύρος περιλαμβάνει διαφανείς, γαλακτώδεις ή υπόλευκες εκκρίσεις. Αντίθετα, κιτρινωπές, καφετιές, πράσινες ή γκριζωπές μπορεί να υποδηλώνουν παθολογική αιτία.
- Οσμή: Μια ήπια οσμή είναι φυσιολογική, όμως η δυσάρεστη ή “ψαρίσια” μυρωδιά, σε συνδυασμό με αλλαγές στην υφή ή το χρώμα, αποτελεί ένδειξη μόλυνσης.
- Ποσότητα: Η παραγωγή ποικίλλει από γυναίκα σε γυναίκα και μπορεί να αυξάνεται κατά την ωορρηξία, την εγκυμοσύνη ή με τη χρήση αντισυλληπτικών.
Παθολογικές κολπικές εκκρίσεις
Οι παθολογικές εκκρίσεις διαφέρουν από τις φυσιολογικές ως προς το χρώμα, την υφή ή τα συνοδά συμπτώματα. Μπορεί να αποτελούν ένδειξη λοίμωξης ή άλλης διαταραχής του γεννητικού συστήματος.
- Κίτρινο, γκρι ή πράσινο χρώμα: Μπορεί να σχετίζεται με βακτηριακή λοίμωξη ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα (ΣΜΝ), όπως η τριχομονάδωση.
- Καφέ ή κοκκινωπό χρώμα: Συνδέεται συνήθως με ακανόνιστη έμμηνο ρύση ή αιμορραγία εμφύτευσης στην εγκυμοσύνη. Αν εμφανίζεται εκτός περιόδου, χρειάζεται αξιολόγηση από γιατρό.
- Λευκό ή υπόλευκο χρώμα με παχύρρευστη υφή: Όταν συνοδεύεται από κνησμό ή κάψιμο, υποδηλώνει συχνά μυκητιασική λοίμωξη.
Αίτια παθολογικών κολπικών εκκρίσεων
Οι αλλαγές στις κολπικές εκκρίσεις μπορεί να οφείλονται σε λοιμώξεις ή μη λοιμώδη αίτια. Οι πιο συχνές λοιμώξεις είναι οι εξής:
- Μυκητιασική λοίμωξη: Προκαλείται από την υπερανάπτυξη του μύκητα Candida albicans. Χαρακτηρίζεται από παχύρρευστες, λευκές εκκρίσεις, συνοδευόμενες από κνησμό, ερεθισμό και πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή. Αντιμετωπίζεται με αντιμυκητιασική αγωγή.
- Τριχομονάδωση: Πρόκειται για σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα που προκαλείται από παράσιτο. Οι εκκρίσεις γίνονται πράσινες, κιτρινωπές ή γκριζωπές και συχνά αφρώδεις ή με έντονη οσμή. Θεραπεύεται με αντιβιοτικά.
- Βακτηριακή κολπίτιδα: Προκύπτει όταν διαταράσσεται η ισορροπία των φυσιολογικών βακτηρίων του κόλπου. Προκαλεί λευκές ή γκριζωπές εκκρίσεις με έντονη, “ψαρίσια” οσμή και αντιμετωπίζεται με αντιβιοτική αγωγή.
- Γονόρροια και χλαμύδια: Πρόκειται για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα που εκδηλώνονται με κιτρινωπές ή πρασινωπές εκκρίσεις. Αν δεν αντιμετωπιστούν, μπορεί να οδηγήσουν σε φλεγμονώδη νόσο της πυέλου και χρόνιο πόνο.
Μη λοιμώδη αίτια
Οι εκκρίσεις δεν οφείλονται πάντα σε λοίμωξη. Άλλοι παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν αλλαγές περιλαμβάνουν:
- Παραμονή ξένου σώματος (όπως ταμπόν) στον κόλπο.
- Ερεθισμός ή αλλεργική αντίδραση σε απορρυπαντικά, σαπούνια, λιπαντικά ή υλικά προφυλακτικών.
- Ατροφική κολπίτιδα μετά την εμμηνόπαυση, λόγω μείωσης των οιστρογόνων, που προκαλεί ξηρότητα και ερεθισμό.
- Εγκυμοσύνη ή ωορρηξία, κατά τις οποίες αυξάνεται φυσιολογικά η παραγωγή εκκρίσεων.
Η διάγνωση του αιτίου είναι καθοριστική, καθώς η θεραπεία διαφέρει ανάλογα με την υποκείμενη αιτία.
Διάγνωση
Η διάγνωση των παθολογικών κολπικών εκκρίσεων βασίζεται στην κλινική εξέταση και στις εργαστηριακές δοκιμές που επιλέγει ο γυναικολόγος ανάλογα με τα συμπτώματα. Κατά τη γυναικολογική εξέταση, αξιολογούνται τα χαρακτηριστικά των εκκρίσεων (χρώμα, υφή, οσμή) και εντοπίζονται τυχόν σημεία ερεθισμού ή φλεγμονής.
Στη συνέχεια, μπορεί να πραγματοποιηθούν:
- Καλλιέργεια κολπικού υγρού, για την ανίχνευση βακτηρίων, μυκήτων ή παρασίτων.
- Μέτρηση του κολπικού pH, που βοηθά στη διάκριση μεταξύ μυκητιασικών και βακτηριακών λοιμώξεων.
- Τεστ Παπ, για τον έλεγχο της κυτταρικής υγείας του τραχήλου και την ανίχνευση πιθανών παθολογιών.
Η σωστή διάγνωση είναι ουσιαστική για την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας και την πρόληψη επαναλαμβανόμενων λοιμώξεων.
Κολπικές εκκρίσεις: Αντιμετώπιση και θεραπεία
Οι κολπικές εκκρίσεις χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση όταν συνοδεύονται από κνησμό, οίδημα, έντονη ή “ψαρίσια” οσμή, πόνο στην πύελο ή κατά την ούρηση. Επίσης, όταν το υγρό είναι κιτρινωπό, πράσινο, γκρι ή θυμίζει πύον, υποδηλώνει πιθανή λοίμωξη που απαιτεί έλεγχο. Αυτά τα συμπτώματα υποδεικνύουν συνήθως λοίμωξη που απαιτεί φαρμακευτική αγωγή (αντιβιοτικά ή αντιμυκητιασικά), ανάλογα με το αίτιο.
Η κολπική πλύση δεν συνιστάται, καθώς διαταράσσει τη φυσιολογική ισορροπία των βακτηρίων του κόλπου και μπορεί να οδηγήσει σε νέες λοιμώξεις. Οι φυσιολογικές εκκρίσεις δεν είναι ένδειξη κακής υγιεινής· αποτελούν μηχανισμό καθαρισμού του οργανισμού.
Για τη σωστή φροντίδα της ευαίσθητης περιοχής:
- Χρησιμοποιείτε ήπιο σαπούνι και νερό για τον εξωτερικό καθαρισμό, μία φορά την ημέρα.
- Αποφύγετε αρωματικά προϊόντα, μαντηλάκια ή σπρέι για «γυναικεία υγιεινή».
- Μην κάνετε εσωτερικές πλύσεις ή χρήση gel στον κόλπο.
- Φοράτε άνετα, βαμβακερά εσώρουχα και αποφεύγετε τη μακροχρόνια χρήση στενών ή υγρών ρούχων.
- Μετά τη χρήση της τουαλέτας, σκουπίζεστε από μπροστά προς τα πίσω για να αποτρέψετε τη μετάδοση βακτηρίων.
Η τήρηση αυτών των απλών οδηγιών συμβάλλει στην πρόληψη λοιμώξεων, στη διατήρηση της υγείας του κόλπου και στην αποφυγή υποτροπών.
Πότε πρέπει να επισκεφθείτε τον γυναικολόγο;
Η επίσκεψη στον γυναικολόγο είναι απαραίτητη όταν οι κολπικές εκκρίσεις αλλάξουν σε χρώμα, ποσότητα ή οσμή. Το γεγονός αυτό μπορεί να υποδηλώνει λοίμωξη ή άλλη πάθηση. Επίσης, χρειάζεται ιατρική εκτίμηση εάν:
- Παρατηρείτε φαγούρα, κάψιμο, πρήξιμο ή ερεθισμό στην περιοχή του κόλπου.
- Εμφανίζεται πόνος χαμηλά στην κοιλιά ή στην πύελο.
Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία είναι καθοριστικές για την αποφυγή επιπλοκών και τη διατήρηση της κολπικής υγείας. Ο τακτικός γυναικολογικός έλεγχος βοηθά στην πρόληψη και στην αντιμετώπιση κάθε προβλήματος από την αρχή.
Ο Δρ. Λεωνίδας Παπαδόπουλος, Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος Ενδοσκόπος, παρέχει ολοκληρωμένη φροντίδα για την πρόληψη, διάγνωση και αντιμετώπιση παθήσεων που σχετίζονται με τις κολπικές εκκρίσεις. Επικοινωνήστε μαζί μας για εξατομικευμένη καθοδήγηση και έγκαιρη αντιμετώπιση.