Καθυστέρηση περιόδου
Η καθυστέρηση περιόδου είναι ένα φαινόμενο που έχει απασχολήσει σχεδόν κάθε γυναίκα κάποια στιγμή στη ζωή της. Είτε συμβαίνει μία φορά είτε εμφανίζεται επαναλαμβανόμενα, μπορεί να προκαλέσει ανησυχία, απορία και αβεβαιότητα, ιδιαίτερα όταν ο κύκλος έως τότε ήταν σταθερός. Η περίοδος θεωρείται βασικός δείκτης της αναπαραγωγικής και ορμονικής υγείας, γι’ αυτό και οποιαδήποτε μεταβολή προκαλεί εύλογα την ανάγκη για διευκρινίσεις και απαντήσεις.
Σε πολλές περιπτώσεις, η καθυστέρηση είναι απολύτως φυσιολογική, αποτέλεσμα προσωρινών εξωτερικών παραγόντων ή μικρών ορμονικών διακυμάνσεων. Ωστόσο, υπάρχουν και φορές που υποκρύπτει παθολογικές καταστάσεις, οι οποίες χρειάζονται διερεύνηση από ειδικό. Το σώμα, μέσα από τέτοια σημάδια, συχνά επικοινωνεί ότι κάτι έχει αλλάξει — είτε στο περιβάλλον, είτε στις συνήθειες, είτε στο ίδιο το ορμονικό σύστημα.
Πότε μια καθυστέρηση περιόδου θεωρείται ανησυχητική
Ο έμμηνος κύκλος διαρκεί κατά μέσο όρο 28 ημέρες, αλλά υπάρχει φυσιολογική απόκλιση μεταξύ 21 και 35 ημερών. Όταν η περίοδος καθυστερεί για περισσότερες από 5-7 ημέρες πέραν του αναμενόμενου, χωρίς να υπάρχουν εμφανείς λόγοι όπως εγκυμοσύνη ή αλλαγή τρόπου ζωής, τότε αξίζει να διερευνηθεί η κατάσταση.
Μία εφάπαξ καθυστέρηση δεν προκαλεί πάντα ανησυχία. Ωστόσο, όταν το φαινόμενο επαναλαμβάνεται συχνά ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, μπορεί να κρύβει ορμονικές διαταραχές, γυναικολογικές παθήσεις ή ακόμα και συστηματικά νοσήματα.
Πιθανές αιτίες καθυστέρησης περιόδου
Η καθυστέρηση της εμμήνου ρύσεως μπορεί να οφείλεται σε πληθώρα παραγόντων. Ορισμένοι είναι παροδικοί και ακίνδυνοι, ενώ άλλοι απαιτούν ιατρική παρέμβαση.
Πιο συχνοί λόγοι είναι οι εξής:
- Εγκυμοσύνη: Η πιο προφανής αιτία, ειδικά σε γυναίκες με ενεργή σεξουαλική ζωή.
- Στρες: Οι ψυχολογικές πιέσεις επηρεάζουν τον υποθάλαμο, που ρυθμίζει την παραγωγή ορμονών.
- Απότομη απώλεια ή αύξηση βάρους: Η μεταβολή στη σύσταση του σώματος επηρεάζει την παραγωγή οιστρογόνων.
- Πολυκυστικές ωοθήκες (PCOS): Συνδέονται συχνά με ακανόνιστους κύκλους και καθυστερήσεις.
- Θυρεοειδικές διαταραχές: Η λειτουργία του θυρεοειδούς έχει στενή σχέση με την έμμηνο ρύση.
- Διακοπή αντισυλληπτικών: Μετά τη διακοπή, ενδέχεται να χρειαστεί χρόνος για να επανέλθει ο κύκλος.
- Έντονη άσκηση ή υπερβολική σωματική κόπωση: Το σώμα μπορεί να «παγώσει» τον κύκλο για λόγους εξοικονόμησης ενέργειας.
- Περιεμμηνόπαυση: Σε γυναίκες άνω των 40, η σταδιακή μείωση οιστρογόνων προκαλεί διαταραχές στον κύκλο.
Επιπλέον συμπτώματα που αξίζουν προσοχή
Η καθυστέρηση περιόδου ενδέχεται να συνοδεύεται από άλλα σημεία που ενισχύουν την ανάγκη για ιατρικό έλεγχο:
- Πόνος στην κάτω κοιλιακή χώρα
- Εμφάνιση τριχοφυΐας σε ασυνήθιστα σημεία
- Ακμή
- Μεταβολές στο σωματικό βάρος
- Διαταραχές διάθεσης ή ύπνου
Αυτά τα συμπτώματα, όταν συνδυάζονται με καθυστέρηση, μπορεί να αποτελούν ένδειξη ενδοκρινολογικού προβλήματος ή άλλης παθολογικής κατάστασης.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Ο γυναικολογικός έλεγχος περιλαμβάνει λήψη αναλυτικού ιστορικού, γυναικολογική εξέταση, υπέρηχο μήτρας και ωοθηκών καθώς και αιματολογικό ή ορμονικό έλεγχο. Αν υπάρχει υποψία εγκυμοσύνης, συνιστάται αρχικά τεστ κύησης ή μέτρηση της β-hCG.
Σε περιπτώσεις όπως σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών ή υποθυρεοειδισμός, η διάγνωση βασίζεται στη συνδυαστική αξιολόγηση συμπτωμάτων, εξετάσεων αίματος και απεικονιστικών ευρημάτων.
Τι μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση του κύκλου
Σε αρκετές περιπτώσεις, η ρύθμιση του κύκλου επιτυγχάνεται χωρίς φαρμακευτική αγωγή, αρκεί να εντοπιστεί και να αντιμετωπιστεί η αιτία.
Στρατηγικές που μπορεί να βοηθήσουν:
- Ισορροπημένη διατροφή: Υποστηρίζει τη φυσιολογική παραγωγή ορμονών.
- Κατάλληλη άσκηση: Βοηθά στη διατήρηση υγιούς βάρους και στη ρύθμιση των κύκλων.
- Διαχείριση άγχους: Τεχνικές χαλάρωσης ή συμβουλευτική μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά τον κύκλο.
- Αντιμετώπιση υποκείμενων νοσημάτων: Ρύθμιση του θυρεοειδούς ή θεραπεία του PCOS όταν απαιτείται.
- Καθοδήγηση από γυναικολόγο: Η εξατομικευμένη ιατρική προσέγγιση είναι το κλειδί για τη σωστή διαχείριση.
Πότε να απευθυνθείτε σε ειδικό για την καθυστέρηση περιόδου;
Η παρακολούθηση του κύκλου είναι σημαντική για την πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση πιθανών παθολογικών καταστάσεων. Εάν η καθυστέρηση περιόδου επαναλαμβάνεται, συνοδεύεται από ύποπτα συμπτώματα ή εάν έχετε οποιοδήποτε προβληματισμό, είναι απαραίτητο να ζητήσετε τη συμβουλή εξειδικευμένου ιατρού.
Ο Δρ. Λεωνίδας Παπαδόπουλος, Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος Ενδοσκόπος, διαθέτει εμπειρία και εξειδίκευση στη διερεύνηση και αντιμετώπιση θεμάτων που αφορούν τον γυναικείο κύκλο. Επικοινωνήστε μαζί του για να προγραμματίσετε μία ολοκληρωμένη αξιολόγηση και να λάβετε την κατάλληλη καθοδήγηση.