Αντισυλληπτικά χάπια
Τι είναι τα αντισυλληπτικά χάπια;
Τα αντισυλληπτικά χάπια αποτελούν μία από τις πιο ευρέως χρησιμοποιούμενες μεθόδους ορμονικής αντισύλληψης. Περιέχουν ορμόνες που αποτρέπουν τη φυσιολογική διαδικασία της σύλληψης. Λαμβάνονται καθημερινά σε μορφή χαπιού, γεγονός που τα καθιστά εύχρηστα, πρακτικά και ιδιαίτερα αποτελεσματικά.
Η αντισύλληψη, γενικότερα, περιλαμβάνει κάθε μέθοδο ή μέσο που χρησιμοποιείται για την πρόληψη ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης. Στην περίπτωση των αντισυλληπτικών χαπιών, η δράση τους βασίζεται σε ορμονικούς μηχανισμούς που εμποδίζουν την ωορρηξία και, συνεπώς, τη γονιμοποίηση.
Όταν χρησιμοποιούνται σωστά και με συνέπεια, η αποτελεσματικότητά τους φτάνει έως και 99%. Ωστόσο, δεν προστατεύουν από σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ), γι’ αυτό συχνά συνιστάται η συνδυαστική χρήση με προφυλακτικό.
Πώς δρουν τα αντισυλληπτικά χάπια;
Τα αντισυλληπτικά χάπια περιέχουν συνθετικές ορμόνες (οιστρογόνα και/ή προγεστερόνη), οι οποίες προλαμβάνουν την εγκυμοσύνη μέσω τριών βασικών μηχανισμών.
- Αναστέλλουν την ωορρηξία
Αποτρέπουν την απελευθέρωση ωαρίου από τις ωοθήκες. Χωρίς ωάριο, η γονιμοποίηση δεν μπορεί να συμβεί. - Πυκνώνουν την τραχηλική βλέννη
Η βλέννη του τραχήλου γίνεται πιο παχύρρευστη, δυσκολεύοντας τη διέλευση των σπερματοζωαρίων προς τη μήτρα. - Λεπταίνουν το ενδομήτριο
Το εσωτερικό τοίχωμα της μήτρας γίνεται πιο λεπτό και λιγότερο κατάλληλο για εμφύτευση ενός γονιμοποιημένου ωαρίου.
Ο συνδυασμός αυτών των δράσεων καθιστά τα αντισυλληπτικά χάπια ιδιαίτερα αποτελεσματικά στην πρόληψη ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης, εφόσον η λήψη γίνεται καθημερινά και με συνέπεια.
Είδη αντισυλληπτικών χαπιών
Τα αντισυλληπτικά χάπια δεν είναι όλα ίδια. Ανάλογα με τη σύστασή τους και τον τρόπο που δρουν, χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες: τα συνδυαστικά χάπια, που περιέχουν οιστρογόνο και προγεστερόνη, και τα χάπια μόνο με προγεστερόνη. Κάθε τύπος έχει διαφορετική δοσολογία, τρόπο λήψης και ενδείξεις, ανάλογα με τις ανάγκες και το ιατρικό ιστορικό της γυναίκας.
Συνδυαστικά αντισυλληπτικά χάπια
Τα συνδυαστικά αντισυλληπτικά χάπια περιέχουν οιστρογόνο και προγεστερόνη και κυκλοφορούν σε πακέτα με ενεργά και ανενεργά χάπια.
- Τα ενεργά χάπια περιέχουν ορμόνες και παρέχουν την αντισυλληπτική προστασία.
- Τα ανενεργά δεν περιέχουν ορμόνες και λαμβάνονται στο τέλος του κύκλου, ώστε να διατηρείται η συνήθεια καθημερινής λήψης.
Ανάλογα με τη διάρκεια λήψης, διακρίνονται σε:
- Σχήματαμηνιαίας λήψης (21 ή 28 ημερών): Λήψη ενεργών χαπιών για 21 ημέρες και διακοπή ή λήψη 7 ανενεργών χαπιών. Η αιμορραγία εμφανίζεται συνήθως στη φάση των ανενεργών δισκίων.
- Παρατεταμένης ή συνεχούς λήψης: Στα πακέτα 91 ημερών λαμβάνονται ενεργά χάπια για 12 εβδομάδες και ανενεργά για 7 ημέρες, ενώ στα 365 ημερών χάπια λαμβάνονται καθημερινά ενεργά δισκία, με μικρή ή καθόλου αιμορραγία.
Ανάλογα με τη δοσολογία, τα χάπια διακρίνονται σε:
- Μονοφασικά, όπου όλα τα ενεργά δισκία περιέχουν ίδια ποσότητα ορμονών.
- Πολυφασικά, όπου οι δόσεις μεταβάλλονται μέσα στον κύκλο.
Τα συνδυαστικά χάπια περιέχουν συνήθως 10–35 μικρογραμμάρια αιθινυλοιστραδιόλης.
Χάπια μόνο με προγεστερόνη
Τα χάπια που περιέχουν μόνο προγεστερόνη είναι κατάλληλα για γυναίκες που δεν μπορούν να λάβουν οιστρογόνα. Συνιστώνται, για παράδειγμα, κατά τον θηλασμό ή σε περιπτώσεις συγκεκριμένων ιατρικών αντενδείξεων.
Κάθε συσκευασία περιλαμβάνει 28 ενεργά χάπια χωρίς διάλειμμα ή ανενεργά δισκία. Πρέπει να λαμβάνεται την ίδια ώρα κάθε μέρα, με απόκλιση που δεν υπερβαίνει τις τρεις ώρες, διαφορετικά μειώνεται η αποτελεσματικότητα.
Η δράση τους βασίζεται σε δύο μηχανισμούς:
- Πάχυνση της τραχηλικής βλέννης, ώστε να εμποδίζεται η είσοδος των σπερματοζωαρίων στη μήτρα.
- Λέπτυνση του ενδομητρίου, ώστε να μην επιτρέπεται η εμφύτευση γονιμοποιημένου ωαρίου.
Η επιλογή του κατάλληλου τύπου αντισυλληπτικού χαπιού γίνεται πάντα μετά από ιατρική αξιολόγηση. Λαμβάνεται υπόψη το ιστορικό, την ηλικία και τις ανάγκες κάθε γυναίκας.
Αντισυλληπτικά χάπια: Πιθανές παρενέργειες
Κατά τους πρώτους μήνες λήψης των αντισυλληπτικών χαπιών, είναι πιθανό να εμφανιστούν ήπιες παρενέργειες. Συνήθως υποχωρούν με τον χρόνο καθώς το σώμα προσαρμόζεται στις ορμόνες.
Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες μπορεί να περιλαμβάνουν:
- Ναυτία ή ελαφρά δυσφορία στο στομάχι
- Πονοκεφάλους
- Ευερεθιστότητα ή μεταπτώσεις στη διάθεση
- Ευαισθησία ή μικρή διόγκωση στο στήθος
- Αιμορραγία μεταξύ των περιόδων
Αν τα συμπτώματα επιμένουν ή επιδεινώνονται, συνιστάται η επικοινωνία με τον γυναικολόγο, ώστε να αξιολογηθεί η ανάγκη αλλαγής τύπου ή δοσολογίας χαπιού.
Μελέτες έχουν δείξει ότι τα αντισυλληπτικά χάπια δεν επηρεάζουν σημαντικά το σωματικό βάρος. Δεν προκαλούν ούτε αύξηση ούτε απώλεια κιλών, γεγονός που τα καθιστά ασφαλή για τις περισσότερες γυναίκες.
Οφέλη της χρήσης αντισυλληπτικών χαπιών
Τα αντισυλληπτικά χάπια είναι μια από τις πιο αποτελεσματικές και πρακτικές μεθόδους αντισύλληψης, με ποσοστό επιτυχίας έως και 99% όταν λαμβάνονται σωστά. Εκτός από την πρόληψη της εγκυμοσύνης, προσφέρουν και πολλαπλά οφέλη για τη γυναικεία υγεία.
Πλεονεκτήματα στη χρήση:
- Είναι εύκολα στη λήψη.
- Δεν διακόπτουν τη σεξουαλική δραστηριότητα.
- Η γονιμότητα επανέρχεται γρήγορα μετά τη διακοπή· οι περισσότερες γυναίκες συλλαμβάνουν εντός ενός έτους.
Επιπλέον οφέλη για την υγεία:
- Ρυθμίζουν τον εμμηνορροϊκό κύκλο και κάνουν την περίοδο πιο ελαφριά και σταθερή.
- Προλαμβάνουν την αναιμία μειώνοντας την απώλεια αίματος.
- Ανακουφίζουν από πόνους, πονοκεφάλους και συμπτώματα προεμμηνορροϊκού συνδρόμου (PMS ή PMDD).
- Μειώνουν εξάψεις στην προεμμηνόπαυση.
- Βοηθούν στη ρύθμιση παθήσεων όπως το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, η ενδομητρίωση και τα ινομυώματα.
- Μειώνουν τον κίνδυνο καρκίνου ωοθηκών, μήτρας και παχέος εντέρου.
- Βελτιώνουν την ακμή και περιορίζουν την ανεπιθύμητη τριχοφυΐα.
Τα αντισυλληπτικά χάπια επομένως συμβάλλουν όχι μόνο στην αποτελεσματική αντισύλληψη, αλλά και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής και της ορμονικής ισορροπίας της γυναίκας.
Ο Δρ. Λεωνίδας Παπαδόπουλος, Μαιευτήρας – Χειρουργός Γυναικολόγος Ενδοσκόπος, διαθέτει πολυετή εμπειρία στη συμβουλευτική και ιατρική καθοδήγηση γύρω από τη χρήση αντισυλληπτικών χαπιών και τη ρύθμιση του κύκλου. Επικοινωνήστε μαζί μας για εξατομικευμένη ενημέρωση και επιλογή της μεθόδου που ανταποκρίνεται καλύτερα στις δικές σας ανάγκες.